โรคหลอดเลือดสมองอาจเริ่มต้ นจากความผิดปกติของหลอดเลือดที่ เกิดขึ้นอย่างเงียบ ๆ โดยไม่แสดงอาการ ผู้ที่มีคราบไขมัน (Plaque) สะสมในหลอดเลือดจำนวนมากอาจยั งไม่รู้ตัวว่ากำลังมีความเสี่ยง จนกระทั่งเกิดภาวะหลอดเลือดตี บหรืออุดตัน การตรวจประเมินสุขภาพหลอดเลื อดตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญที่ ช่วยค้นหาความเสี่ยง วางแผนป้องกัน และลดโอกาสเกิด โรคหลอดเลื อดสมองได้อย่างเหมาะสม
นายแพทย์วงศ์กนก ก่อวัฒนมงคล อายุรแพทย์ ในปัจจุบัน มีนวัตกรรมการตรวจอัลตราซาวนด์ หลอดเลือดที่คอและในสมอง เพื่อประเมินระบบไหลเวียนเลื อดอย่างครอบคลุม ซึ่งประกอบด้วยการตรวจร่วมกัน 2 ส่วนหลัก ๆ ได้แก่
Carotid Doppler Ultrasonography เป็นการตรวจหลอดเลือดแดงคาโรติ ดบริเวณลำคอที่ทำหน้าที่ลำเลี ยงเลือดจากหัวใจขึ้นไปเลี้ ยงสมอง โดยจะช่วยประเมิ นการสะสมของคราบไขมันหรือหินปูน ตรวจสอบภาวะหลอดเลือดตีบแคบ การไหลเวียนของเลือด และตรวจความหนาตัวที่ผิดปกติ ของผนังหลอดเลือดแดงใหญ่
TCD หรือ Transcranial Doppler Ultrasonography ป็นการตรวจลึกลงไปถึงหลอดเลื อดแดงภายในสมองที่เป็นแขนงต่ อเนื่องจากหลอดเลือดที่คอ เพื่อประเมินภาวะตีบตั นและการไหลเวียนของเลื อดภายในสมอง เมื่อนำการตรวจทั้งสองรู ปแบบมาใช้ร่วมกันจะช่วยให้แพทย์ เห็นภาพการไหลเวียนของเลือดได้ อย่างครอบคลุมและชัดเจน ตั้งแต่บริเวณลำคอไปจนถึ งหลอดเลือดสำคัญภายในกะโหลกศี รษะ
จุดเด่นของการตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลือดสมองทั้งสองประเภทพร้ อมกัน คือ มีความสามารถในการคั ดกรองความเสี่ยงสูงถึง 90-98% และยังเป็นวิธีที่ปลอดภัย สะดวก และรวดเร็ว เนื่องจาก ผู้ป่วยไม่ต้องฉีดสีหรือสารทึ บรังสี ใช้เวลาในการตรวจสั้น ๆ เพียง 15–20 นาทีก็สามารถทราบผลได้ทันที ถือเป็นการคัดกรองที่ครอบคลุมทั้ งหลอดเลือดแดงนอกและในกะโหลกศี รษะ ช่วยให้แพทย์ประเมินสภาพหลอดเลื อดเพื่อนำไปใช้วางแผนการดู แลและป้องกันล่วงหน้าได้อย่ างแม่นยำ
“การตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลื อดสมองเป็นหนึ่งในวิธีที่ช่ วยให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงได้ ตั้งแต่ก่อนเกิดอาการ โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง การตรวจพบความผิดปกติเร็วจะช่ วยให้สามารถวางแผนดูแลรักษาได้ อย่างเหมาะสม และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุ นแรงในอนาคต”
โดยกลุ่มเสี่ยงที่แพทย์แนะนำให้ พิจารณาเข้ารับการตรวจ ได้แก่
- ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป
- ผู้ที่สูบบุหรี่หรือดื่
มแอลกอฮอล์เป็นประจำ - ผู้ที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือมีน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็
นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหรื อโรคหลอดเลือดสมองตีบ

หากผลการตรวจพบว่า มีคราบไขมันในหลอดเลือด แพทย์จะพิจารณาแนวทางการรั กษาอย่างเหมาะสมตามระดับความรุ นแรง โดยในกรณีที่การตีบแคบยังไม่รุ นแรง แพทย์จะเลือกใช้การรักษาด้ วยยาเป็นแนวทางหลัก เพื่อควบคุมการสะสมของคราบไขมั นและลดความเสี่ยงของการอุดตัน แต่ถ้าพบว่าหลอดเลือดมีการตีบมากจนเลือดไหลเวียนไปเลี้ยงสมองไม่เพี ยงพอ อาจจำเป็นต้องรักษาด้วยการใส่ ขดลวดขยายหลอดเลือด (Stenting) หรือพิจารณาการผ่าตั ดเอาคราบไขมันออก (Carotid Endarterectomy) ซึ่งเป็นทางเลือกสำหรับกรณีที่ มีการตีบในระดับสูง



