ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สั งคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ หนึ่งในปัญหาสุขภาพที่พบบ่ อยและไม่ควรมองข้าม คือ ภาวะการทรงตัวไม่ดีในผู้สูงอายุ ซึ่งอาจนำไปสู่การหกล้ม การบาดเจ็บรุนแรง และ
ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิ ตในระยะยาว

แพทย์หญิงบุศรา เหล่าพัทรเกษม แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล อธิบายว่า สาเหตุของการทรงตัวไม่ดีในผู้สู งอายุ ไม่ได้เกิดจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่ ง แต่เป็นผลจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่
- ความเสื่อมตามวัย เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง ข้อเสื่อม ระบบประสาทเสื่อม
- ผลข้างเคียงจากการใช้ยาหลายชนิ
ดพร้อมกัน - โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคหลอดเลือดสมอง โรคเกี่ยวกับสมองและระบบประสาท
- การมองเห็นบกพร่อง
- สภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัย เช่น พื้นลื่น แสงสว่างไม่เพียงพอ
อาการที่ควรเฝ้าระวัง ผู้สูงอายุที่มีปัญหาการทรงตัว มักมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย
- เวียนศีรษะ รู้สึกโคลงเคลง
- เดินเซ หรือเดินไม่มั่นคง
- ทรงตัวลำบาก
- มีอาการหน้ามืดฉับพลัน
- มีอาการขาอ่อนแรง หรือรู้สึกชาปลายมือปลายเท้า
อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นเป็ นครั้งคราว แต่หากเกิดซ้ำหรือรุนแรงขึ้น ควรได้รับการประเมินอย่ างเหมาะสม
ความเสี่ยงหากการทรงตัวไม่ดี และเกิดการหกล้ม
การหกล้มในผู้สูงอายุไม่ได้เป็ นเพียงอุบัติเหตุเล็กน้อย แต่สามารถนำไปสู่ผลกระทบรุนแรง เช่น
- การหกล้มและการบาดเจ็บ โดยเฉพาะกระดูกหัก เช่น กระดูกสะโพก ซึ่งอาจต้องผ่าตัดและพักฟื้นเป็
นเวลานาน - การบาดเจ็บทางสมอง จากการกระแทกศีรษะ ส่งผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง
- ภาวะโรคเฉพาะกลุ่มที่สัมพันธ์กั
บการทรงตัว - โรคระบบประสาท เช่น โรคพาร์กินสัน
- โรคกระดูกและข้อ เช่น ข้อเข่าเสื่อม ข้อสะโพกเสื่อม
- โรคหลอดเลือดสมอง ที่กระทบต่อการเคลื่
อนไหวและการทรงตัว
ปัจจุบันสามารถ ตรวจประเมินภาวะการทรงตัวในผู้ สูงอายุได้ล่วงหน้า ด้วยโปรแกรมประเมินการทรงตั วเฉพาะทาง เช่น โปรแกรม equio ซึ่งช่วยวิเคราะห์ความเสี่ ยงในการหกล้มได้อย่างเป็นระบบ ทำให้แพทย์สามารถวางแผนการดู แลและฟื้นฟูได้ตรงจุดมากขึ้น
หากผลการประเมินพบว่าผู้สูงอายุ มีความเสี่ยงหกล้มง่าย หรือมีการทรงตัวที่ไม่ดี แพทย์อาจพิจารณาใช้ เทคโนโลยีฟื้นฟูสมรรถภาพขั้นสูง เช่น หุ่นยนต์กายภาพบำบัด C-Mill หุ่นยนต์ช่วยฟื้นฟูการเดิ นในสภาพจำลองเสมือนจริงบนพื้ นฐานการเล่นเกมส์ เช่น การเดินในสถานที่ต่าง ๆ การหลบเลี่ยงสิ่งกีดขวาง ฟื้นฟูการทรงตัวและการก้าวเดิน ปรับจังหวะการก้าวเดิน เพื่อให้ผู้ป่วยเตรียมพร้ อมสำหรับสถานการณ์จริง
เทคโนโลยีเหล่านี้ช่วยฝึ กการทรงตัว การก้าวเดิน และการตอบสนองของร่างกายอย่ างปลอดภัย ช่วยเพิ่มความมั่นคงในการเคลื่ อนไหว และลดความเสี่ยงการหกล้มในชีวิ ตประจำวัน



